Koers en praktijk
Een voorbeeld uit de praktijk over de afstand tussen de koers op papier en het dagelijks handelen.
Van papier naar praktijk
De directie had een heldere koers en leidende principes geformuleerd en ging ervan uit dat deze voldoende bekend waren in de organisatie. In gesprekken met medewerkers bleek dat anders te worden ervaren. De principes stonden op papier, maar waren nog onvoldoende een gezamenlijk referentiepunt voor keuzes en samenwerking. De aandacht verschoof daarom naar het meer zichtbaar en levend maken van de koers in de dagelijkse praktijk. De leidende principes kregen bewust een plek in overleggen en werden gekoppeld aan concrete vraagstukken en besluiten. Gaandeweg werd zichtbaar hoe lastig het was om die aandacht vast te houden wanneer de dagelijkse operatie weer de overhand kreeg.
De kern
Een heldere koers geeft pas richting wanneer ook in de dagelijkse praktijk naar die koers wordt gehandeld.
Wat kwam in beweging?
-
Initiatieven om de leidende principes een plek te geven in overleggen en besluitvorming
-
Zicht op hoe de waan van de dag de gezamenlijke koers naar de achtergrond drukt
-
Meer bewustzijn van patronen en de invloed hiervan op het dagelijkse handelen
-
Inzicht alleen bleek niet voldoende om de meest hardnekkige patronen te veranderen
De koers als terugkerend referentiepunt
Om de afstand tussen koers en praktijk kleiner te maken, werden de leidende principes bewust verbonden aan bestaande werkprocessen. Ze kregen een terugkerende plek in overleggen van operationele teams en werden gebruikt om concrete vraagstukken en besluiten aan te toetsen. Wat betekent dit principe hier? Welke keuze past bij de richting die we als organisatie hebben afgesproken?
Daarmee werden de principes minder iets van de directie en meer een kader waarmee ook in de organisatie gewerkt kon worden. Tegelijk bleek hoe gemakkelijk zo'n beweging onder druk van de dagelijkse praktijk weer naar de achtergrond verdwijnt.
Wat de waan van de dag zichtbaar maakte
Na verloop van tijd nam de aandacht voor de leidende principes af. Operationele vraagstukken vroegen opnieuw veel aandacht en de directie werd regelmatig de operatie ingetrokken. Ik heb dit patroon gespiegeld. Niet alleen omdat daarmee de koers uit beeld raakte, maar omdat het ook iets zichtbaar maakte in de ordening van de organisatie.
Mandaten bleken niet overal voldoende helder. Vraagstukken die bij het management thuishoorden, kwamen regelmatig bij de directie terecht en de directie nam daar vervolgens ook verantwoordelijkheid voor. Daarmee werd begrijpelijk waarom het lastig was om vanuit de eigen positie koers te blijven houden.
Een patroon dat nog aandacht vraagt
Het zichtbaar worden van een patroon betekent niet automatisch dat het ook verandert. Hoewel de dynamiek is besproken, heeft deze nog niet de structurele opvolging gekregen die nodig is. De waan van de dag blijft gemakkelijk prevaleren en de grens tussen strategische en operationele verantwoordelijkheid vraagt verdere aandacht.
"Maaike geeft de ruimte om het te laten schuren"
